De Staat van de Wereld

Die auto, dat volkswagentje, saai maar betrouwbaar, een solide factor waar men collectief van houdt, waar men bewust goed voor zorgt, waar men geen risico’s mee neemt, niet vol gas mee weg scheurt met een ijskoude motor… Zo’n auto die binnen wordt gezet als het dreigt te gaan hagelen, de auto waarvan men, ondanks aanzienlijke kosten, braaf de remmen tijdig vervangt, en met regelmaat en een scherpe blik de verlichting controleert.

Die auto blijft in een goede conditie, bruikbaar, functioneel en relatief veilig. Toegegeven, het is misschien niet de allerbeste auto van de wereld, maar men leeft in het besef dat dit de beste optie op de markt is.

Soms overdrijft men, kraaiend van plezier bij het vooruitzicht op technologische vernieuwing, waar een draagvlak voor gezocht wordt want het mag allemaal wat kosten… Maar terecht. Die regen van kritiek op de auto is goed, noodzakelijk zelfs! Misschien moeten er dan toch wel winterbanden op wanneer de herfst zijn kleurige verderf inzet. Want collectief weet men; zolang je trouw bent aan het chassis en pleit voor de juiste aanpassingen ben je voor altijd van vervoer voorzien. Want stilstand is dodelijk.

Maar de problemen stapelen zich op wanneer die auto niet alleen tot stilstand komt, maar zelfs onbelangrijk wordt. Men voelt de verandering instinctief, maar kiest het te negeren. Het is per slot van rekening toch ondenkbaar dat zo’n belangrijk collectief vervoermiddel, dat westers baken van veiligheid en vooruitgang, straks niet meer op gang komt? ‘Wie zijn die mensen’, klinkt een schrille klaagzang uit de politiek, zodra de stemmen luid genoeg zijn om de kristallen ruiten van de ivoren toren te breken. Men begrijpt het verval niet. ‘Het is het gebrek aan binding!’, schreeuwt men de auto toe. ‘Begrijpelijk’, knikken de achterbankbewoners, ‘dat mogen we ook niet zomaar eisen’.

Echte onenigheid ontstaat alleen wanneer de gesprekken op de achterbank ongemakkelijkheden blootleggen. Ondertussen raast de wagen brommend voort over steeds grimmiger terrein.

‘Oei, jongens, de motor wordt heet’, zingt de chauffeur sturend.

‘Oei, jongens, de motor wordt heet’, zingt de chauffeur sturend. Vanaf de achterbank zingen twee stemmen harmonieus met hem mee, schril, in mineur, paniekerig. De rest zwijgt en hervat al snel de oeverloosheid van het zinloos debat.

Want men is niet tevreden. Het comfort biedt men de luxe tot verdelingsbeklag en oeverloze zelfreflectie. Progressief bekokstoofde men de stilstand, en dan, ja, dan… Dan raakt dat arme wagentje van koers en glijdt in een algehele staat van verval. De bekleding scheurt, de banden ploffen… Een sleutelhanger met een feestelijke afbeelding van de Arc de Triomphe draagt een sleutel zonder baard, gebroken ruitenwissers reiken hopeloos naar gesneuvelde ruiten, terwijl het chassis stuurloos op gevaarlijke snelheid door de hoofdstad raast, stuiterend op gebroken veringen en met een royaal gebrek aan airbags om die onvermijdelijke doodsklap te dempen…

Dit alles tot grote schrik van de vrije reizigers op de achterbank natuurlijk. Buiten hun weten om is de wagen ineens niet meer veilig te noemen, haast niet meer rijdbaar en deels al ten prooi gevallen aan wrede en zelfs doelmatige verwaarlozing; men juicht daarbuiten terwijl het brandende wrak zich langzaam transformeert naar een holle herinnering. Een gouden herinnering aan een tijd waarin men vrijelijk kon rondscheuren door de polder. Een tijd waarin men zwaaiend en zingend met een picknickmand vol wijn op het dak de auto trots parkeerde bij het stadspark. Een tijd waarin men rondgereden werd door een chauffeur met een visie met op de achterbank die generaties van trouwe bijdragers, elk van hen met een blosje van plezier op het weldoorvoed gelaat.